Steeds meer aanvragen

Voor een knelpunt bij een overweg zijn niet altijd pasklare oplossingen voorhanden. Gemeenten die op de LVO-lijst met prioritaire overwegen staan, kunnen dan de hulp inroepen van een LVO-projectteam van ProRail voor een integrale probleemanalyse. Frank Barel, planontwikkelaar bij ProRail en betrokken bij LVO, merkt tot zijn vreugde dat gemeenten steeds beter en sneller de weg naar deze samenwerking weten te vinden. 


“Er komen meer aanvragen binnen”, vertelt Frank Barel. “Het programma heeft inmiddels aan bekendheid gewonnen, er is meer ervaring mee opgedaan en gemeenten zien dat het elders wat oplevert. We zoeken daarbij altijd naar oplossingen die zowel de veiligheid als de doorstroming op de weg dienen.”

Als voorbeeld noemt hij een knelpunt in de gemeente Dordrecht. “Daar ligt een overweg in de Krommedijk die begin twintigste eeuw door woonwijken is omgeven. Een krappe situatie, niet berekend op het aantal auto’s van nu. En sinds een paar jaar rijden er meer treinen over de Merwede-Lingelijn, waardoor de overweg vaker dicht is. We hebben inmiddels de knelpunten besproken, en in januari praten we verder over de analyse.”

“Dat we worden gevraagd om mee te denken, is de samenwerking die we nastreven. Iedereen is erg gedreven en overtuigd van het belang ervan. Het gaat toch om kwetsbare verkeersdeelnemers – denk aan fietsers – die je een goede en veilige oplossing wilt bieden. Momenteel lopen er een tiental trajecten. En we hebben een extra collega klaarstaan, omdat we weten dat er nog meer aanvragen in de pijplijn zitten.”

Boost voor incidentenanalyse

Alles wat we leren van incidenten rond een overweg, kan nieuwe helpen voorkomen. Dat maakt incidentenanalyse zo belangrijk. Er is op initiatief van het LVO nu een informeel platform om hierover kennis en gegevens met elkaar te kunnen delen. Een bijbehorende intentieverklaring is in de maak. Deelnemers zijn ProRail, politie, gemeenten en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

“Hoe meer je van een overwegincident weet, hoe beter je analyses zijn”, vertelt Eduard de Vries, beleidsadviseur op het gebied van overwegongevallen bij ProRail. “Als gemeenten ons casussen en gegevens aanleveren, leert ProRail daar ook weer van. Tegen welke situaties lopen we over en weer aan? En wat kunnen we daar vervolgens aan doen?

Het gaat niet alleen om casussen, maar ook om de betrokken personen bij incidenten. “Welke leeftijd hebben ze bijvoorbeeld? Zijn het inwoners die bekend zijn met de omgeving, of juist niet? Alles kan helpen. Zulke gegevens zijn nu moeilijk om aan te komen. We hopen daarom dat dit platform – en de intentieverklaring om gegevens uit te wisselen – een sneeuwbaleffect gaat hebben. We hebben elkaar nodig om die veiligheid op de overweg en de omgeving te bewaken.”

Daarnaast komt er een handig overzicht van alle verkeerskundigen van gemeenten, zodat iedereen elkaar snel weet te vinden. Voor LVO is met deze maatregelen het onderdeel incidentenanalyse afgerond. Het moet nu verder in de praktijk vorm krijgen. Gemeenten die meer willen weten, of willen meedoen, kunnen een mail sturen.

Beschikking voor aftellers

Het ministerie van IenM heeft met een unieke beschikking 16,5 miljoen euro excl. BTW vrijgemaakt voor de komst van circa 76 Aftellers. De uitrol begint in 2017. Aftellers staan op perrons van stations waarachter meteen een overweg ligt, en zorgen voor een snellere vertrekprocedure. Ook dit is een generieke LVO-maatregel.

Bernadette Paping, projectmanager bij ProRail, noemt de toezegging van het ministerie uniek. “We onderzoeken momenteel waar de Aftellers buiten precies moeten worden geplaatst. Dat we inmiddels budget hebben gekregen, is hartstikke mooi nieuws. Het ministerie maakt het daarmee voor ons mogelijk om een efficiëntieslag te maken, waarmee we kosten kunnen besparen. Want de grootste kostenpost zit ´m in het leggen van kabels en leidingen van het relaisgebouw naar de Afteller. Dus als de grond ergens al openligt vanwege werkzaamheden, scheelt dat enorm. We proberen daarom nu zoveel mogelijk bij dergelijke werkzaamheden mee te liften.”

Aftellers hangen boven het perron en beginnen 15 seconden voordat het vertreklicht gaat branden met aftellen. In die periode kan de conducteur het sluitingsproces starten, zodat de trein tijdig ‘vertrekklaar’ staat. Dit heeft drie grote voordelen: tijdwinst, doorstroming en bovenal veiligheid. Weggebruikers staan korter voor de spoorbomen te wachten, wat de doorstroming van het verkeer bevordert en de kans op voortijdig oversteken vermindert.

Afsluiting tranche 4

Gemeenten kunnen bij het LVO, via het loket, het hele jaar door een aanmelding indienen voor de aanpassing van een specifieke overwegprobleemsituatie. LVO heeft hiervoor een lijst opgesteld met prioritaire overwegen. Het LVO team beoordeelt alle aanmeldingen. Van de projecten die zijn aangemeld na 1 oktober 2015 (de zogenoemde vierde tranche) is de beoordeling afgerond. Voor de vijfde tranche (aanmeldingen ná 1 oktober 2016) zijn de eerste aanmeldingen al binnen.

Nicole Dujardin, programma-coördinator bij ProRail: “Van de vijf aanmeldingen in de vierde tranche zijn er drie gemeenten waarmee we verdergaan: Beek, Oisterwijk en Veenendaal. Van de overige twee heeft Raalte een alternatieve financiering voor een reeds langer lopend plan gekregen; Heeze-Leende voldeed (nog) niet aan de aanmeldcriteria. Sinds 1 oktober dit jaar zijn er alweer twee nieuwe aanmeldingen binnengekomen voor de vijfde tranche: Gilze-Rijen en Castricum. Voor Gilze-Rijen zijn we inmiddels begonnen met de Integrale Probleemanalyse. Castricum zit nog in de beoordelingsfase. We weten intussen dat er op korte termijn nog meer aanmeldingen te verwachten zijn, en daar zijn we natuurlijk heel blij mee.”