Hoe test je het gedrag van weggebruikers rond overwegen, maar op een veilige manier? Het antwoord: met een simulator en proefpersonen. Speciaal voor dit doel is een simulatiesysteem, gebruikt voor de opleiding van machinisten, op verzoek van ProRail omgebouwd door ingenieursbureau Movares.

Eduard de Vries, projectleider gedrag bij ProRail: “Als je buiten wilt testen hoe mensen zich gedragen rond een overweg, ben je veel tijd kwijt om ter plaatse te zorgen voor een veilige situatie. Dankzij de simulator kunnen we ons nu helemaal concentreren op de tests zelf: gedragsbeïnvloedende maatregelen. Want veiligheid heeft ook veel te maken met het gedrag van mensen in bepaalde situaties. Wij onderzoeken hoe we dat positief kunnen beïnvloeden. Hoe reageren zij bijvoorbeeld op bepaalde kleurvlakken, verlichting of belijning?”

De proefpersonen weten van tevoren niet dat het om een overwegsituatie gaat. “Om te testen hoe een voetganger reageert, draagt de proefpersoon een virtual reality-bril, waarmee deze door een ruimte kan lopen. Een ‘automobilist’ zit achter een stuur met drie schermen voor zich. Beide weggebruikers krijgen overwegscenario’s te zien. We kijken bijvoorbeeld hoe zij reageren op een overweg die dankzij gele vlakken beter als overweg herkenbaar is. Zij passeren deze overweg één keer met gele vlakverdeling en één keer zonder.” De eerste resultaten laten zien dat de vlakverdeling attentieverhogend werkt. Verder onderzocht de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (Swov) tijdens de tests hoe proefpersonen zich gedragen in een virtuele verkeersomgeving, en deed enkele aanbevelingen om de simulator nog doelmatiger te maken.